winieta-01
winieta-02
winieta-03
winieta-04

Trudności w nauce szkolnej niewątpliwie są zjawiskiem niepokojącym, a jego konsekwencje mogą być niezwykle groźne. O trudnościach w nauce mówimy wtedy, gdy uczeń nie czyni zadowalających postępów, czyli gdy istnieje rozbieżność między wymaganiami i oczekiwaniami ze strony szkoły czy też własnym wysiłkiem ucznia a jego osiągnięciami lub możliwościami. 

Następstwa trudności w nauce mogą ujawniać się w wielu płaszczyznach, jednak najbardziej niepokojące są te, które niekorzystnie wpływają na rozwój dziecka. Wśród nich wymienić można:

  • zahamowanie rozwoju,
  • występujące niekiedy u uczniów przeciętnie zdolnychobniżanie się ilorazu inteligencji (obserwowane zwłaszcza w wyższych klasach); wpływ na to ma ogólne zniechęcenie do uczenia się oraz utrata zainteresowań poznawczych
  • frustracje, zaburzenia w zachowaniu - niekiedy tak znaczne, że ich konsekwencją staje się nieprzystosowanie społeczne.

Każdy rodzic zastanawia się, kim będzie jego dziecko w przyszłości, w szczególny sposób przeżywa przygotowania dziecka do roli ucznia klasy pierwszej, mając nadzieję, że pociecha sprosta wymaganiom stawianym przez szkołę. Niekiedy jednak przychodzą rozczarowania - często już u progu kariery szkolnej dziecko napotyka na trudności, których samo nie jest w stanie przezwyciężyć.
Rodzice nie zawsze wiedzą, jak mają ustosunkować się do powodzeń i niepowodzeń szkolnych swoich dzieci, nie zawsze wiedzą też, jakie stawiać swoim dzieciom wymagania, czy mogą i ewentualnie w jaki sposób pomagać im w nauce. Często nagradzają swoje dzieci za sukcesy albo karzą za niepowodzenia. Są też tacy, którzy zdają dzieci na własne siły (niech sobie radzi sam, tak jak potrafi). Jeszcze inni wyręczają dziecko, wykonując za nie prace domowe, czy wręcz zapewniają swoim dzieciom pomoc w postaci korepetycji.
Zwykle chcemy wiedzieć nie tylko jak uczy się nasze dziecko, lecz także jakie czynniki decydują o powodzeniach i co można uczynić, aby poprawić sytuację szkolną dziecka. Poprawić tak, aby nie dopuścić do trudności i niepowodzeń.

Czynniki decydujące o powodzeniu w nauce szkolnej.

Najogólniej można wyodrębnić dwie grupy czynników:

  • wewnętrzne – związane z rozwojem fizycznym i psychicznym dziecka, z jego indywidualnymi właściwościami;
  • zewnętrzne – na które składają się warunki życia dziecka, oddziaływanie otoczenia, także opieka i praca wychowawcza, jaką zapewniają dom i szkoła.

Kiedy należałoby zacząć myśleć o tym, żeby uchronić swoje dziecko od niepowodzeń szkolnych? Jak twierdzą niektórzy psychologowie, wychowanie dziecka rozpoczyna się dużo wcześniej nim przyjdzie ono na świat. Przygotowywać swoje dziecko do obowiązków szkolnych powinniśmy też nie w wieku 7 czy 6 lat, lecz znacznie wcześniej. Praktycznie już w momencie urodzenia.
Przygotowanie dziecka do szkoły składa się z dwóch etapów:

  • długofalowego – obejmującego cały wiek przedszkolny,
  • bezpośredniego – dokonującego się w ostatnim roku przed rozpoczęciem nauki.

Etap pierwszy polega na trosce o prawidłowy, harmonijny, wszechstronny rozwój psychiczny dziecka, na zapewnieniu mu jak najlepszych warunków życia sprzyjających temu rozwojowi, na właściwym oddziaływaniu wychowawczym. Ważne jest, aby w tym właśnie okresie przedszkolnym skorygować wszystkie wady, wyleczyć ewentualne schorzenia (w takim stopniu, w jakim jest to możliwe), bowiem im wcześniej podejmie się działania lecznicze, korygujące – tym bardziej są one skuteczne, wymagają mniejszego wysiłku i nakładu czasu.

Drugim bardzo ważnym zadaniem rodziców dziecka jest czuwanie nad jego prawidłowym rozwojem umysłowym. Nie chodzi tu o uczenie dziecka – to zadanie ma spełnić szkoła. Małe dziecko nie jest jeszcze w wystarczającym stopniu zainteresowane nauką, a nieumiejętnie organizowane przedwczesne nauczanie prowadzi do rezultatów wręcz szkodliwych, wyrażających się u dziecka w niechęci do podejmowania jakichkolwiek wysiłków związanych z uczeniem się. Warto natomiast pamiętać, że małe dziecko uczy się przy okazji. Na czym taka nauka polega?

  • Dziecko uczy się poprzez zabawę, która jest podstawową formą jego działania. To w zabawie kształtują się cechy potrzebne w nauce: planowa realizacja zamierzeń, świadome koncentrowanie uwagi na wybranym przedmiocie, pełnienie określonych funkcji i ról. W zabawie dziecko rozwija sprawność fizyczną, doskonali ruchy rąk, nabywa wprawę w obserwowaniu, przyswaja nowe słowa i określenia. Znajdźmy więc czas na zabawę ze swoim dzieckiem. To nam kiedyś na pewno zaprocentuje.
  • Małe dziecko powinno uczestniczyć w życiu rodziny w tzw. czynnościach codziennych, dzięki którym uczy się podejmować działania służące nie tylko zaspokojeniu jego własnych potrzeb. Poprzez takie prace dziecko uczy się systematycznego wypełniania powierzonych mu obowiązków bez każdorazowego przypominania i otrzymywania poleceń.
  • W rozkładzie dnia przeznaczajmy pewną ilość czasu na zajęcia kształcące (oglądanie obrazków, układanie puzzli, ewentualnie oglądanie filmów dziecięcych, najlepiej przyrodniczych).
  • Dziecko musi mieć kontakt ze środowiskiem, dlatego konieczne są wspólne spacery i wycieczki.

Trzecim zadaniem jest troska o prawidłowy rozwój emocjonalno – społeczny. Należy unikać sytuacji, które mogą mieć ujemny wpływ na przeżycia uczuciowe dzieci, powodujące napięcia czy doznania lękowe. Nie chodzi tu o wychowanie cieplarniane, lecz o chronienie dziecka przed sytuacjami, które są dla niego jeszcze zbyt trudne.
Tuż przed pójściem dziecka do szkoły i w trakcie uczęszczania do niej:

  • unikajmy okazywania dziecku współczucia z tego powodu, straszenia dziecka szkołą, czy też lekceważącego wypowiadania się na temat szkoły,
  • nie stawiajmy dziecku wygórowanych wymagań, liczmy się z jego realnymi zdolnościami i możliwościami,
  • nie oczekujmy od dziecka samych sukcesów, a przy popełnianych błędach i niepowodzeniach nie okazujmy od razu dezaprobaty i niezadowolenia
  • wykażmy gotowość do uczestnictwa w życiu dziecka, do udziału w jego zajęciach; unikajmy jednak natarczywego wtrącania się we wszystkie czynności dziecka i pilnowania go na każdym kroku,
  • dziecko powinno wiedzieć, że w każdej chwili może na nas liczyć, że zawsze jesteśmy gotowi poświęcić mu swój czas i zająć się jego sprawami.

W okresie bezpośrednio poprzedzającym rozpoczęcie nauki szkoła najczęściej wydaje się dzieciom miejscem z różnych powodów atrakcyjnym, z radością i niecierpliwością oczekują momentu przekroczenia szkolnego progu. Chociaż niewątpliwie są też dzieci, którym towarzyszą pewne obawy i niepokoje związane z pójściem do szkoły, to raczej nie znajdziemy dziecka, które chciałoby być złym uczniem. Na pozytywny stosunek uczniów do szkoły wpływa wiele czynników, wśród których z pewnością jest też oczekiwanie sukcesów. Do elementów warunkujących powodzenie w nauce zaliczyć można:

  • stan zdrowia i rozwój fizyczny dziecka,
  • rozwój motoryczny, umysłowy i emocjonalny,
  • rozwój zainteresowań zarówno nauką, jak i zainteresowań pozaszkolnych,
  • atmosferę panującą w rodzinie,
  • tryb życia, organizację codziennych zajęć, w szczególności przygotowanie zadań domowych.

Dobry stan zdrowia dziecka stanowi podstawowy warunek osiągania pozytywnych wyników w nauce. Defekty zewnętrzne, jak zez, skrzywienie kręgosłupa, otyłość, zaburzenia manualne itp., utrudniają sprawne funkcjonowanie, wymagają dodatkowego wysiłku. Podobnie rzecz się ma w sytuacjach chorób somatycznych, takich jak choroby serca, anemia, stany zapalne, choroby hormonalne, które wywierają zdecydowanie niekorzystny wpływ na przebieg i wyniki nauki. Do problemów zdrowotnych często dołączają się zaburzenia emocjonalne wywołane napotykanymi trudnościami w nauce. Rozchwianie emocjonalne często jeszcze te trudności pogłębia.
Należy pamiętać, że wszelkie wady fizyczne, a w szczególności wady wzroku i słuchu, jeśli nie są systematycznie leczone i odpowiednio korygowane – utrudniają uzyskiwanie dobrych wyników w nauce.
Jakie stąd wypływają wnioski?

  1. Rodzice powinni systematycznie dbać o zdrowie dziecka, troszczyć się o właściwe odżywianie i racjonalny tryb życia.
  2. Powinni być w stałym kontakcie z lekarzem, przeprowadzać badania kontrolne.
  3. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek wad czy zaburzeń należy przeprowadzać wskazane badania specjalistyczne.

Warunkiem powodzenia szkolnego jest harmonijny rozwój psychomotoryczny. Powodzenie w nauce zależy od uzdolnień dziecka, od poziomu jego rozwoju umysłowego. U wielu dzieci rozwój intelektualny jest prawidłowy, a jednak mają one niepowodzenia szkolne. Niepowodzenia wypływają z tego, że rozwój ma charakter nieharmonijny. Ogólnie jest prawidłowy, jednak nie we wszystkich sferach przebiega równomiernie (u niektórych dzieci rozwój fizyczny jest prawidłowy, często nawet przyspieszony, a rozwój umysłowy - opóźniony lub na odwrót). Takie fragmentaryczne opóźnienia nazywamy deficytami rozwojowymi. Obejmują one następujące dziedziny:

  • rozwój spostrzegania wzrokowego,
  • rozwój spostrzegania słuchowego,
  • rozwój motoryczny (ruchowy), a zwłaszcza manualny.

Zaburzenia spostrzegania wzrokowego i słuchowego mogą być spowodowane:

  1. zaburzeniami w funkcjonowaniu wzroku i słuchu. 
    Dzieci o słabym wzroku lub słuchu charakteryzują się wolniejszym tempem pracy, zużywają przy tym więcej energii, szybciej się męczą, to zaś opóźnia wykonywanie wielu czynności (zwłaszcza czytania i pisania), w efekcie pociąga za sobą trudności w nauce i zmniejsza wydatnie chęć podejmowania wszelkich prac związanych z nauką szkolną. Nierzadko przy tym wady te, powodujące trudności w opanowaniu techniki czytania i pisania, a więc i nauki w ogóle, nie są wykrywane, zwłaszcza jeśli osłabienie wzroku lub słuchu nie daje się u dziecka wyraźnie zauważyć. Sytuację dziecka pogarsza fakt, że ono samo nie zdaje sobie sprawy z tego, że widzi lub słyszy inaczej – gorzej niż inne dzieci, wobec czego nie sygnalizuje swoich niedomogów.
  2. deficytami rozwoju funkcji wzrokowych lub słuchowych. 
    Przy deficytach rozwoju funkcji wzrokowych, powodujących wadliwą percepcję wzrokową, występują trudności:
    • w rozpoznawaniu przedmiotów na obrazkach i rozumieniu ich treści,
    • w odwzorowywaniu prostych figur geometrycznych,
    • w zapamiętywaniu kształtu liter - dziecko myli litery o podobnych kształtach, np. l-t, n-u, b-d, p-g,
    • w zapamiętywaniu wzrokowym wyrazów, co powoduje częste błędy ortograficzne,
    • w czytaniu - dziecko myli litery o podobnym wyglądzie (p-g, h-k),
    • w rozpoznawaniu liter oraz we wzrokowym wyróżnianiu większych całości (sylab i wyrazów) przez co czytanie jest niedokładne i nierytmiczne,
    • w rozumieniu przeczytanej treści, gdyż dziecko koncentruje się na technicznej stronie czytania.

    Wadliwa percepcja słuchowa wpływa na trudności:

    • w płynnym wypowiadaniu się ze względu na mały zasób słów i występujące wady wymowy,
    • w przeprowadzaniu analizy i syntezy w czasie dziecko ma kłopoty z rozróżnianiem dźwięków pokrewnych, akustycznie bliskich, np.: b-p, d-t, w-f itd.; nieprawidłowo usłyszane słowa odtwarzane są nieprawidłowo w zapisie,
    • w pisaniu ze słuchu - błędy przy zmiękczeniach, dwuznakach, samogłoskach nosowych z powodu niemożności dokonania poprawnej analizy słuchowej dyktowanych wyrazów i zdań,
    • w czytaniu polegające na opuszczaniu, zamianie głosek, myleniu wyrazów zbliżonych artykulacyjnie; trudność sprawia zestawienie dźwięków w całość co niesie za sobą długie utrzymywanie się na etapie głoskowania,
    • w nauce języków obcych i w uczeniu się pamięciowym.

Zaburzenia funkcji motorycznych powodują m.in. obniżenie graficznego poziomu pisma i rysunków, zaburzenia te rzutują bowiem na działanie układu mięśniowo-stawowego. Wśród nieprawidłowości spowodowanych zaburzeniami funkcji motorycznych spotyka się:

  • litery nierównej wielkości i o nieprawidłowym położeniu,
  • niejednakowe, różne nachylenie liter w tym samym tekście,
  • za duże lub za małe odstępy między literami,
  • łuki liter przekształcone w kąty ostre lub rozwarte,
  • litery “drżące”, o niepewnej linii,
  • litery “nie dokończone w kształcie”,
  • pismo zniekształcone, niewyraźne,
  • “wybieganie” poza linie liniatury zeszytu.

Na powodzenie szkolne dziecka duży wpływ mają jego zainteresowania. Związek zainteresowań z nauką szkolną jest wielostronny. Z jednej strony – pod wpływem nauki budzą się u dzieci nowe zainteresowania jak również utrwalają się i rozwijają zainteresowania już istniejące. Nauczanie więc opiera się na zainteresowaniach dzieci a równocześnie je kształci. Istotne jest, aby zainteresowania mogły się rozwijać, a sprzyjać temu powinna atmosfera nie tylko w szkole ale również w domu.
Bywa jednak też i tak, że zainteresowania mają ujemny wpływ na powodzenie w nauce szkolnej. Kiedy tak się dzieje?

  1. Wtedy, kiedy dziecko ma zbyt dużo zainteresowań (niekiedy na skutek ambicji rodziców). Realizacja ich zajmuje dziecku wiele czasu i zbyt silnie je absorbuje.
  2. Bywa, że dziecko ma tylko jedno zainteresowanie, lecz jest ono tak silne, że stanowi przeszkodę w nauce szkolnej. W takiej sytuacji rodzice powinni delikatnie interweniować. Dziecko powinno uzmysłowić sobie, że nauka szkolna jest najważniejsza.

Rodzice powinni ukierunkować zainteresowania i dbać o to, aby nie stanowiły one przeszkody w nauce szkolnej.

Kolejnym istotnym czynnikiem warunkującym powodzenie w nauce dziecka jest atmosfera panująca w rodzinie. Dziecko, w którego domu panuje przykra, konfliktowa, pełna napięcia atmosfera, któremu rodzina nie zapewnia poczucia bezpieczeństwa, ma duże trudności w osiąganiu pozytywnych wyników w nauce. Dzieje się tak dlatego, ponieważ nie jest ono w stanie skupić uwagi na lekcjach, a cała jego energia jest skierowana na przeżycia związane z sytuacją w domu. Spokój i dobrą atmosferę w rodzinie zakłócają:

  • konflikty między rodzicami, ciągłe kłótnie i awantury,
  • nadmiar emocji i problemów, gdy dziecko jest zbytnio absorbowane sprawami rodziny,
  • atmosfera pełna nerwowości, ciągłego pośpiechu, chaosu,
  • alkoholizm.

Dziecko dobrze czuje się w rodzinie, w której panuje spokój, ono samo czuje się w domu potrzebne i kochane, jest traktowane życzliwie, poważnie i konsekwentnie, wie, że rodzice zawsze znajdą czas, aby je wysłuchać.

Niewątpliwe znaczenie dla sukcesów szkolnych dziecka ma również organizacja codziennych zajęć dziecka, w tym przygotowanie zadań domowych. Nad rozkładem zajęć dziecka młodszego powinni czuwać rodzice. Wówczas dziecko, gdy będzie starsze, ma już wytworzone odpowiednie przyzwyczajenia i obowiązki. Ów rozkład uzależniony jest od indywidualnych właściwości dziecka. Jednak na niektóre sprawy należy zwrócić szczególną uwagę, a mianowicie:

  • warunkiem wydajnej pracy umysłowej i osiągania dobrych wyników w nauce jest odpowiednia ilość wypoczynku, zwłaszcza snu nocnego;
  • nie należy przyzwyczajać do długiego oglądania telewizji;
  • ważny jest odpoczynek w ciągu dnia, zwłaszcza po powrocie ze szkoły;
  • dziecko powinno odpoczywać w formie czynnej;
  • powinno pomagać w tych pracach domowych, które jest w stanie wykonywać (w sprzątaniu, robieniu zakupów, opiekowaniu się młodszym rodzeństwem);
  • pozwólmy dziecku utrzymywać kontakt z rówieśnikami;
  • przyzwyczajajmy dziecko do systematyczności, do wywiązywania się z nałożonych obowiązków.

Ważnym elementem codziennego życia dziecka są zadania domowe.
Proces nauczania nie ogranicza się jedynie do zajęć szkolnych. Uczeń poznaje rzeczywistość także poza szkołą. Jego pozaszkolna aktywność może kształtować właściwy stosunek do nauki, do pracy nad własnym rozwojem. Nauka domowa stanowi etap przygotowawczy do samokształcenia.
Dzięki nauce domowej uczeń:

  • utrwala i pogłębia zdobyte w szkole wiadomości;
  • wdraża się do samodzielnego zdobywania różnych informacji, planowania i organizowania własnej pracy, samokontroli i samooceny uzyskiwanych efektów;
  • uczy się korzystania z różnych źródeł wiedzy, wyszukiwania ich;
  • usprawnia umiejętności (np. czytania ze zrozumieniem jako podstawy samodzielnej pracy z tekstem) zmierzając do wytworzenia nawyków;
  • rozwija sprawność w uczeniu się przez stosowanie różnych technik oraz racjonalną organizację pracy;
  • kształtuje samodzielność myślenia i działania, umiejętność posługiwania się wiedzą;
  • rozwija inicjatywę i pomysłowość oraz zdolności twórcze;
  • wzmacnia wiarę we własne siły i możliwości.

Mimo, iż praca domowa ucznia jest istotnym elementem jego nauki, to jednak nie należy przystępować do odrabiania zadań domowych:

  1. Od razu po zakończeniu zajęć w szkole, ponieważ dziecko ma prawo czuć się zmęczone, a zmęczone będzie pracowało dłużej i mniej efektywnie.
  2. Bezpośrednio po obfitym posiłku, zwłaszcza głównym, tj. obiedzie, kolacji – ponieważ organizm nastawiony jest na trawienie.
  3. Późnym wieczorem, po godzinie 20-21.

Dziecko powinno mieć zapewnione odpowiednie warunki do odrabiania zadań:

  1. Stałe miejsce, najlepiej biurko.
  2. Wysokości biurka i krzesła powinny być zharmonizowane, dostosowane do wzrostu dziecka.
  3. W otoczeniu powinien panować ład i porządek - na biurku powinny znajdować się tylko potrzebne rzeczy.
  4. Miejsce pracy musi być prawidłowo oświetlone (źródło światła ustawione po lewej stronie, trochę z tyłu, najlepiej, gdy światło jest rozproszone o odpowiednim natężeniu).
  5. W pokoju powinna panować cisza.
  6. Nie należy odrywać dziecka od pracy nad zadaniem.
  7. W starszych klasach szkoły podstawowej dziecko powinno samo planować swoją prace nad lekcjami.
  8. W domu powinna panować pogodna atmosfera sprzyjająca pracy umysłowej.

Od jakich zadań należy zaczynać odrabianie pracy domowej?
Wybór zależy od uzdolnień i zainteresowań dziecka oraz od jego właściwości psychicznych.

  • Dzieci pracujące szybko i energicznie, ale łatwo męczące się – od zadań najtrudniejszych dla nich, na koniec powinny pozostawić łatwe.
  • Dziecko, które ma trudności z zabraniem się do pracy powinno rozpoczynać od zadań łatwych, po to, aby się nie zniechęcało.
  • Dziecko mające lepsza pamięć wzrokową powinno uczyć się z podręcznika lub notatek, pomocne dla niego będą podkreślenia, linie faliste, kolorowe itp.
  • Dziecko o przewadze pamięci słuchowej zapamiętuje przede wszystkim elementy słuchowe, dużo więc korzysta z informacji i objaśnień nauczyciela. W domu powinno uczyć się głośno albo słuchać tekstu czytanego przez inną osobę.

Jak pomagać dziecku przy odrabianiu zadań? Przede wszystkim należy pamiętać, by:

  • nie wyręczać dziecka,
  • wdrażać go do samodzielnej pracy,
  • zachęcać do podejmowania wysiłku, do pokonywania trudności
  • wtedy wierzy we własne możliwości,
  • uczy się rozwijać swoje uzdolnienia,
  • uczy się odpowiedzialności za swoje postępowanie.

Pomagajmy jedynie:

  • dziecku mniej zdolnemu, którego rozwój umysłowy jest nieco słabszy,
  • dziecku, które rozwija się nieharmonijnie, czyli z opóźnionym rozwojem spostrzegania wzrokowego i słuchowego, z wadami wymowy, o słabszym rozwoju motorycznym.
  • przejściowa pomoc jest też potrzebna dziecku, które na skutek choroby lub innych powodów ma zaległości w nauce.

Pomoc ta nie powinna sprowadzać się do wyręczania dziecka, gdyż doświadczony nauczyciel bez większego trudu rozpozna prace niesamodzielne. Prace domowe odrabiane przez rodziców lub rodzeństwo, łatwo zidentyfikować po stylu, doborze wyrazów, układzie treści, metodzie rozwiązania itp. Wyręczanie dzieci podczas odrabiania prac domowych przynosi zgubne skutki, bowiem dziecko uczy się nieuczciwości, często domagając się od nauczyciela nagrody w postaci wysokiej oceny za pracę wykonaną przez innych. Rodzice są świadomi nieuczciwości takiego postępowania, które pozwala dziecku zbierać laury za prace wykonane cudzymi rękami i przyzwyczaja je do unikania większego wysiłku.
Czasami dziecku wystarczy obecność kogoś bliskiego podczas odrabiania lekcji. Czuje się ono pewniej i bezpieczniej, gdy wie, że ktoś wyjaśni mu to, czego nie rozumie, w razie problemów podpowie co należy zrobić lub zada dodatkowe ćwiczenia ułatwiające wykonanie zadania, przepyta, a na koniec skontroluje wyniki uczenia się.

Reasumując można stwierdzić, że aby pomyślnie przebiegała nauka dziecka i aby uniknęło ono trudności w szkole przede wszystkim należy:

  1. Troszczyć się o wszechstronny rozwój psychofizyczny dziecka w okresie poprzedzającym naukę szkolną.
  2. Przygotować dziecko do nauki poprzez rozwijanie samodzielności, zainteresowań poznawczych, chęci do pracy.
  3. Przez wszystkie lata nauki dbać o zdrowie fizyczne i psychiczne dziecka.
  4. Troszczyć się o dobrą, życzliwą, spokojną atmosferę w domu, o zaspokajanie potrzeb emocjonalnych, a zwłaszcza poczucia bezpieczeństwa.
  5. Dbać o prawidłowe stosunki swego dziecka z rówieśnikami, a także nauczycielami.
  6. Stawiać dziecku wymagania dostosowane do jego możliwości.
  7. Utrzymywać systematyczny kontakt ze szkołą, współpracować z nauczycielami i wychowawcą dziecka.
  8. Tak rozplanować dziecku dzień, by znalazło czas na odpoczynek, zabawę i pracę, a także tak zorganizować własny dzień, by mieć czas dla dziecka.
  9. Zapewnić najlepsze warunki do odrabiania lekcji.
  10. Interesować się sprawami szkolnymi przez cały czas nauki; na bieżąco orientować się w osiągnięciach, kłopotach i porażkach swoich pociech. Dziecko musi być przekonane, że rodzice interesują się jego nauką, cieszą się z sukcesów, ale i nie bagatelizują zaniedbań. Takie zainteresowanie jest dla niego szczególnie cenne – podtrzymuje zapał do nauki, wzmacnia pilność, obowiązkowość, utrwala więź emocjonalną z rodzicami

Pamiętajmy jednak, że nadmiar przypominania, pilnowania i kontroli utrudnia powstawanie poczucia obowiązku i odpowiedzialności za spełnienie tego, co do dziecka należy. Dziecko oczekuje od rodziców przede wszystkim zrozumienia, wsparcia duchowego, atmosfery serdeczności i spokoju. 
Troska o powodzenie dziecka w nauce, zapobieganie niepowodzeniom szkolnym wymaga od rodziców znacznego wysiłku, niemałego wkładu pracy. Jest to jednak wkład, który procentuje w postaci aktualnych sukcesów szkolnych dziecka, a także przyszłych osiągnięć już w samodzielnym dojrzałym życiu. 

Bibliografia:

  1. M. Bogdanowicz, Psychologia kliniczna dziecka, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1991.
  2. H. Grabowska, Ci, którym nie wychodzi [w:] A. Kargulowa, Dlaczego dzieci nie lubią szkoły? Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1991.
  3. M. Jankowska, Co robić, aby moje dziecko nie miało trudności w szkole?, “Życie Szkoły”, 1999
  4. M. Lelonek, T. Wróbel, (red.), Praca nauczyciela i ucznia w klasach 1-3, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1990.
  5. M. Przetacznik-Gierowska, Z. Włodarski, Psychologia wychowawcza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.
  6. H. Spionek, Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1985.